HIVAIDS ประวัติศาสตร์และแหล่งกำเนิดของโรคและไวรัส
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ การป้องกันและรักษา

เอดส์/เอชไอวี (HIV/AIDS) ประวัติศาสตร์และแหล่งกำเนิดของโรคและไวรัส

5
(1)

AIDS (เอดส์ หรือ โรคเอดส์) นั้น คนไทยเรารู้จักกันดีมาช้านาน แล้วทุกครั้งที่ได้ยินคำนี้ เราก็มักจะได้ยินคำว่า HIV (อ่านว่า เอช ไอ วี) มาคู่กันด้วย วันนี้เราจะมาอธิบายให้ชัดเจนว่า 2 คำนี้ แตกต่างกันอย่างไร เพื่อที่เราจะได้ไม่นำไปใช้ผิดสลับกันจนเกิดความสับสน นอกจากนี้เรายังกล่าวถึงประวัติความเป็นมาของมัน ว่ามันถือกำเนิดมาได้อย่างไร ไปพบเจอมันครั้งแรกที่ไหน และมีกี่สายพันธุ์

HIV (Human Immunodeficiency Virus) เป็นเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งที่เรียกว่า HIV เมื่อเข้าสู่ร่างกายไวรัสชนิดนี้จะค่อยๆทำลายระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย โดยเซลล์ที่ถูกทำลายจะเป็นเซลล์ CD4 ซึ่งเป็นเซลล์เม็ดเลือดขาวที่ทำหน้าที่สร้างภูมิคุ้มกันโรคในร่างกาย เมื่อเซลล์เม็ดเลือดขาวดังกล่าวถูกทำลาย จะทำให้ภูมิคุ้มกันร่างกายลดลง ดังนั้น ผลที่ตามมาคือร่างกายไม่สามารถต้านทานต่อการเกิดโรคชนิดต่างๆ ได้เหมือนเดิม จึงเกิดภาวะแทรกซ้อนของโรคต่างๆ ตามมามากมาย แต่ทั้งนี้จำนวนการเกิดโรค และอาการของโรคแทรกซ้อนต่างๆจะค่อยๆเพิ่มขึ้นตามภูมิคุ้มกันที่ค่อยๆลดลง โรคเอดส์ จึงเป็นชื่อของอาการที่เกิดขึ้นหลังได้รับเชื้อ HIV เข้าไปจนระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายบกพร่อง ซึ่งอาจต้องใช้เวลานานหลายสิบปีหรือเพียงไม่กี่ปีขึ้นกับภูมิคุ้มกันที่ร่างกายมีอยู่ จะเห็นได้ชัดว่า  HIV คือ ชื่อของไวรัสชนิดหนึ่งที่ทำให้ภูมิคุ้มกันร่างกายลดลง และ AIDS (เอดส์) คือ ชื่อของกลุ่มอาการที่ภูมิคุ้มกันของร่างกายบกพร่อง ที่เกิดขึ้นหลังได้รับเชื้อ HIV นั่นเองครับ โดยตัวย่อของทั้งคำว่า AIDS และ HIV ก็สามารถอธิบายได้ตามรูปภาพด้านล่างนี้ครับ

เอดส์ คือ

ประวัติก่อนการตรวจพบ

หากสืบประวัติก่อนการตรวจพบอาการของโรค และมีการตั้งชื่ออย่างเป็นทางการนั้น นักวิทยาศาสตร์มีการวิเคราะห์ว่า โรคชนิดนี้น่าจะมีต้นกำเนิดที่ทวีปแอฟริกา เชื้อเอชไอวีซึ่งทำให้เกิดโรคเอดส์นั้นมีแหล่งกำเนิดมาจากสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม โดยเห็นว่าน่าจะเป็นลิงไพรเมทที่ไม่ใช่มนุษย์ใน Sub-Saharan Africa ต่อมาจึงมีวิวัฒนาการของเชื้อ และการกลายพันธุ์ถ่ายทอดมายังมนุษย์ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 หรือต้นศตวรรษที่ 20 โดยน่าจะเริ่มแพร่ระบาดในมนุษย์ในก่อนช่วงปี 2520 และหลังจากนั้นจึงมีการแพร่ระบาดมาสู่สหรัฐอเมริกาทางด้านฝั่งตะวันออก และลุกลามทั่วทวีปอเมริกา ยุโรป และเอเชีย และแพร่ระบาดทั่วโลกในเวลาต่อมา

ประวัติการพบเชื้อ และการตั้งชื่อ

โรคเอดส์มีการค้นพบครั้งแรกที่สหรัฐอเมริกา จากรายงานทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้องครั้งแรกเมื่อปี 2524 พบอาการป่วยที่เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันลดลงของกลุ่มรักร่วมเพศทั้งหลาย จากการป่วยด้วยโรคปอดบวมจากเชื้อชนิดที่ไม่เคยพบที่เรียกว่า Pneumocystis Carinii Pneumonia และมีการป่วยด้วย โรคมะเร็ง Kaposi’s Sarcoma ที่ไม่น่าจะเกิดกับคนที่ยังมีอายุน้อย และผู้ป่วยทุกรายไม่มีประวัติเป็นโรคร้ายแรงใดๆมาก่อน หลังจากการตรวจวิเคราะห์ระบบภูมิคุ้มกันของผู้ป่วย พบว่า ทุกรายมีระบบภูมิคุ้มกันลดลงในระดับเหลือในระดับต่ำมากกว่าคนปกติ จากนั้น อาการป่วยจากภาวะดังกล่าวเริ่มเพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อยภายในไม่เพียงกี่ปีเท่านั้น

ในปี 2526 ชาวฝรั่งเศสชื่อ Luc Montagne และคณะ สามารถแยกเชื้อชนิดหนึ่งจากต่อมน้ำเหลืองของคนที่ป่วยเป็นโรคเอดส์สำเร็จ และตั้งชื่อไวรัสที่พบนี้ว่า Lymphadenopathy Associated Virus หรือ (LAV) ต่อมาปี พ.ศ.2527 Robert Gallo และคณะแพทย์จากสหรัฐอเมริกา สามารถแยกเชื้อไวรัสจากเม็ดเลือดขาวของผู้ป่วยเอดส์ และตั้งชื่อว่า Human T-cell Lymph tropic Virus Type lll(HTLV-lll) ต่อมามีรายงานพบไวรัส LAV และ HTLY-lll แต่จากการวิเคราะห์โครงสร้างพบเป็นชนิดเดียวกันทั้งหมด จึงตกลงตั้งชื่อให้เป็นสากลว่า Human Immunodeficiency Virus (HIV)

ชนิดและสายพันธุ์ของเชื้อเอชไอวี แล้ว HIV-1 และ HIV-2 คืออะไร

เชื้อเอชไอวีมีสองชนิดที่ติดต่อมายังมนุษย์ คือ เอชไอวี-1 (HIV-1) และเอชไอวี-2 (HIV-2) โดย เอชไอวี-1 นั้นเป็นอันตรายมากกว่า ติดต่อง่ายกว่า และเป็นสาเหตุของการติดเชื้อเอชไอวีส่วนใหญ่บนโลกนี้ เชื้อเอชไอวี-1 มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับเชื้อไวรัสที่พบในลิงชิมแปนซี และการศึกษาทาง Molecular Phylogenetics ก็บ่งชี้ว่าเชื้อไวรัสเอชไอวี-1 ปรากฏขึ้นในช่วงระหว่างปี ค.ศ. 1884-1924 ในแอฟริกาเขตเส้นศูนย์สูตร เชื้อเอชไอวี-2 นั้นติดต่อกันได้ยากกว่าและส่วนใหญ่พบอยู่ในแอฟริกาตะวันตกร่วมกับเชื้อใกล้ชิดอื่นๆ ได้แก่ไวรัสที่พบใน Sooty Mangabey (Cercocebus atys) ซึ่งเป็นลิงโลกเก่าใน Guinea-BissauGabon และ Cameroon

ประวัติเอดส์ในประเทศไทย

สำหรับประเทศไทยมีประวัติตรวจพบผู้ป่วยเอดส์ครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2526 ในกลุ่มรักร่วมเพศเช่นกัน ซึ่งน่าจะเกิดจากการนำเชื้อมาจากชาวต่างชาติในกลุ่มรักร่วมเพศ หลังจากนั้น มีการแพร่ระบาดไปสู่กลุ่มคนท่องเที่ยวมากขึ้น ปัจจุบันโรคเอดส์ในประเทศไทยมีการแพร่ระบาดอย่างมากทั้งในวัยรุ่น และคนวัยทำงาน

ต่างกันอย่างไร

ตอนนี้ทุกท่านก็น่าจะได้รับรู้แล้วนะครับว่า AIDS/HIV แตกต่างกันอย่างไร มีการถือกำเนิดมาเมื่อกี่ปีมาแล้ว ที่ไหนเป็นที่แรกที่พบการติดเชื้อ และแน่นอนครับว่าตอนนี้มันระบาดไปทั่วโลกแล้ว เราในฐานะมนุษย์ที่จะต้องต่อสู้เพื่อเอาชนะไวรัสและโรคนี้ให้หมดสิ้นไป เรามีหน้าที่ต้องป้องกันและลดอัตราการติดเชื้อเพิ่ม โดยเริ่มจากตัวเราก่อน ท่านใดที่มีความเสี่ยงก็สมควรเป็นอย่างยิ่งที่จะเข้ารับการตรวจเลือดให้ทันท่วงที เพื่อความมั่นใจในการดำรวชีวิตและเป็นการปกป้องบุคคลรอบข้างที่เรารักด้วย ในปัจจุบันการตรวจเลือดถือเป็นสิ่งที่ง่ายดายมากกว่าเมื่อก่อน เพราะสามารถเข้ารับการตรวจเลือดที่สถานพยาบาลใกล้บ้าน คลินิกนิรนาม หรือแม้กระทั่งที่บ้านของท่านเองผ่าน ชุดตรวจเลือดที่บ้าน ครับ

คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์ไหม

คลิกจำนวนดาวที่อยากให้คะแนนเรา

คะแนนเฉลี่ย 5 / 5. จำนวนผู้โหวต: 1

บทความนี้ยังไม่มีใครให้คะแนน! มาเป็นคนแรกที่ให้คะแนนบทความนี้

ถ้าบทความนี้มีประโยชน์กับคุณ...

ติดตามเราบทช่องทางโซเชียลสิ!

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *